square back

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- powierzchnia muru/ciała the surface of a wall/the body

- boczna/tylna/górna powierzchnia szafy a side/the back/the top of a wardrobe

- na powierzchni czegoś on the surface of sth

- wypłynąć na powierzchnię [łódź podwodna, nurek] to come a. rise to the surface; przen. to come to prominence

- pracować na powierzchni Górn. to work on the surface

- wyjechać na powierzchnię Górn. to go up (to the surface)

- utrzymywać się na powierzchni to stay on the surface; przen. to keep one’s head above water

- wydobyć a. wyciągnąć coś na powierzchnię przen. to bring sth to light

- zniknąć z powierzchni ziemi to be wiped off the surface of the earth

- znieść a. zetrzeć coś z powierzchni ziemi to wipe sth off the surface of the earth

- powierzchnia biurowa/użytkowa office/floor surface

- obliczyć powierzchnię kwadratu/stożka to calculate the surface area of a square/cone

- wzór na powierzchnię kuli/walca the formula for calculating the surface area of a sphere/cylinder

- mieszkanie o powierzchni stu metrów kwadratowych a flat with a floor area of a hundred square metres

- działka ma powierzchnię tysiąca metrów kwadratowych the plot is a thousand square metres in area

- ślizgać się po powierzchni zagadnień to skim the surface of problems

- wniknąć pod powierzchnię zjawisk to look under the surface of things

* * *

- szę -sisz

1. (= unosić, wznosić) raise, lift, elevate; podnieść kołnierz stand up the collar; podnieść słuchawkę pick up the receiver; podnieść kurtynę raise the curtain; podnieść kotwicę żegl. weigh anchor; podnieść żagle żegl. set sail; podnieść głos raise one's voice; podnieść głowę przen. (= nabrać otuchy) take heart; (= stać się zarozumiałym) become conceited; podnieść oczy l. wzrok raise one's eyes; podnieść rękę na kogoś raise one's hand against sb; podnieść kwestię/temat/problem bring up l. raise an issue/a topic/problem; kroczyć z podniesionym czołem hold one's head high.

2. (= wziąć coś, co upadło, przechyliło się, leży) pick up; podnieść kogoś na nogi set sb (back) on their feet; podnieść kogoś na duchu cheer sb up, lift l. raise sb's spirits.

3. (= podsuwać) raise.

4. (= wzniecać) raise; podnieść alarm raise the alarm; podnosić kurz raise dust; podnosić krzyk l. wrzawę raise a rumpus.

5. (= wzrastać, podnosić poziom) rise; po ulewie rzeki się podniosły after the downpour the rivers rose.

6. (= wzmagać, poprawiać) increase, augment, raise; podnieść komuś pensję raise sb's pay; podnieść swoje kwalifikacje raise one's qualifications; podnieść wydajność improve efficiency; podnieść sprzedaż increase sales; podnieść liczbę do kwadratu/do sześcianu mat. square/cube a number; podnieść kogoś do godności biskupa raise sb to the rank of bishop.

1. (= unosić się z pozycji siedzącej lub leżącej) stand l. get up, rise; podnieść się z łóżka get up; podnieść się z nędzy/upadku przen. raise from poverty/fall.

2. (= być uniesionym) rise, stand; włosy mi się podniosły z wrażenia my hair stood on end.

3. (= podrywać się z ziemi) take off, rise; kurz się podniósł dust rose; samolot się podniósł plane took off.

4. (= wzmagać się, nasilać się) rise, increase; podniosła się sprzedaż sales rose.

5. (o głosie, o dźwięku) erupt, resound.

6. (= zerwać się) start, break out; wiatr się podniósł wind started blowing.

* * *

* * *

spłacić pf. (pożyczkę, dług) pay off, repay; ( długi) square, clear, acquit; spłacać ratami l. w ratach pay back in installments; spłacić kogoś buy sb off; spłacić wierzycieli get square with one's creditors; spłacić dług hipoteczny pay off l. redeem a mortgage; spłacić dług wdzięczności repay sb's kindness, return a favor; Br. return a favour; spłacić dług innym długiem rob Peter to pay Paul.

1) to fit ( KARTY) perf s-

2) to pass

* * *

1. ( części czegoś do siebie) fit, adjust.

2. (= dobrze leżeć, przylegać) fit; ta sukienka nie pasuje na ciebie, jest za ciasna this dress does not fit you, it's too tight; pasuje jak ulał it fits like a glove.

3. (= harmonizować) match, go together, suit; kapelusz nie pasuje do płaszcza the hat does not match the coat; trwała nie pasuje mi do twarzy the perm does not suit me; coś pasuje jak wół do karety sth is l. feels like a square peg in a round hole.

pasować kogoś na kogoś appoint sb (to be l. as) sb; pasować kogoś na rycerza knight sb, dub sb.

karty

1. pass.

2. przen. (= wycofywać się z czego) back out.

1. ( na kogoś) appoint o.s.

2. (= zmagać się) wrestle, struggle.

* * *

1. (plamka, miejsce, kropka) point; patrzeć w jeden punkt stare at one point; martwy punkt standstill, deadlock, stalemate; utknąć l. stanąć w martwym punkcie end in (a) stalemate; negocjacje stanęły w martwym punkcie negotiations have come to a standstill; punkt odniesienia point of reference; punkt wyjścia starting point; znaleźć się (ponownie) w punkcie wyjścia be back to square one; punkt zwrotny turning point; czuły punkt sore point l. spot, (soft) underbelly; trafić w czyjś czuły punkt hit sb where it hurts; trafić w najczulszy l. najsłabszy punkt czegoś strike at the very heart of sth, go for the jugular; mocny/słaby punkt strong/weak point; to jest jego słaby punkt it's his weak point, it's a chink in his armor; w dobrym punkcie well-situated; Adam z punktu zmienił zdanie Adam promptly changed his opinion; punkt oparcia point of support; punkt zaczepienia foothold; punkt materialny fiz. particle; punkt potrójny fiz. triple point; punkt przegięcia mat. point of inflection; punkt równonocy astron. equinoctial point; punkt przyłożenia fiz. point of application; punkt topnienia fiz. melting point; punkt wrzenia fiz. boiling point; punkt wysokościowy geogr. spot height; punkt zamarzania fiz. freezing point.

2. ( miejsce) station, shop, outlet; punkt apteczny pharmacy; punkt ksero copy l. print shop; punkt skupu butelek bottle return; punkt skupu makulatury weigh and pay, waste paper drop; punkt opatrunkowy dressing station; punkt sanitarny l. pomocy medycznej dispensary; punkt usługowy service shop; punkt zborny rallying point; czarny punkt ( miejsce wielu wypadków) black spot.

3. ( stanowisko) point; punkt dowodzenia command headquarters; punkt informacyjny (np. na lotnisku) information desk; punkt kontrolny (np. na granicy) checkpoint; punkt obserwacyjny vantage point; punkt oporu point l. center of resistance, pocket of resistance; punkt orientacyjny landmark; punkt strategiczny strategic point; punkt widzenia point of view, viewpoint, standpoint.

4. (= paragraf) item; punkt programu item of the agenda; punkt po punkcie item by item.

5. ( kwestia) point, matter, issue; punkt honoru point of honor; punkt krytyczny (= kryzys) critical point, crisis; (= punkt zwrotny) (np. w czyichś losach) tide; fiz. critical point; punkt sporny moot point, thorny issue; punkt zapalny flash point; polit. trouble spot; newralgiczny punkt ( źródło konfliktów) pressure point; w tym punkcie nie mogę się z tobą zgodzić I can't agree with you in that l. on this point; mieć bzika na punkcie kogoś/czegoś go ape over sb/sth, be gaga over sb/sth, be mad keen on sb/sth, be wild about sb/sth; on ma bzika na jej punkcie he's mad about her; mieć kompleks na punkcie czegoś have a complex about sth.

6. ( granica) point; punkt kulminacyjny l. szczytowy climax.

7. ( jednostka) point, score; szkoln., uniw. mark; punkt karny ( za wykroczenie drogowe) point; sport penalty point ( za coś for sth); punkt meczowy sport match point.

8. druk., geom. point.

sharp; będę punkt piąta l. punkt o piątej pot. I'll be there at five sharp, I'll be there at the dot of five.

* * *

* * *

look, have l. take l. cast a look l. glance (na kogoś/coś at sb/sth); ( w górę) look up; ( za siebie) look round; ( wstecz) look back; ( posępnie) lower (na kogoś/coś at l. on l. upon sb/sth); ( w zamyśleniu) muse (na kogoś/coś at l. on sb/sth); spoglądać na zegarek look at one's watch; spoglądać w lustro look in the mirror; spoglądać po sali look round the room; spoglądać z góry na kogoś/coś look down on l. upon sb/sth, look down one's nose at sb/sth; spoglądać na kogoś jako na... view l. consider sb as...; spoglądać przez ramię look over one's shoulder; spoglądać na coś niechętnie squint at sth; spoglądać na kogoś wrogo look daggers at sb, give sb a hostile look; Adam nie śmiał spojrzeć Ewie w oczy Adam didn't dare look Eve straight l. square in the eyes; spoglądać sobie w oczy look each other in the eyes; spójrz prawdzie w oczy wake up and smell the coffee, face the truth; spojrzeć śmierci w oczy look death in the face; spojrzeć komuś prosto w oczy look sb straight in the eyes; spojrzałem z dystansem na tę sprawę I looked at this matter without emotions; spójrz poważnie na ten problem give it a serious consideration; spojrzeć na kogoś znacząco/życzliwie/pogardliwie give sb a meaningful/friendly/scornful look; spojrzeć na coś z innej perspektywy view sth from a different angle; spojrzeć na coś we właściwym świetle get l. put sth in the right perspective; spojrzeć w przyszłość look to the future.

- we wszystkim ustępował żonie he always gave in to his wife

- po długich perswazjach ustąpiła she acquiesced after considerable persuasion

- rząd nie zamierza ustąpić terrorystom the government isn’t going to yield to terrorism

- ustąpiłem mu, chociaż bez większego przekonania I gave in to him, although I had my doubts

- tłum nie ustąpił z placu the crowd didn’t leave the square

- wojska nieprzyjaciela ustępowały z pola walki the enemy forces retreated from the battlefield

- chmury ustąpiły z północy the sky cleared in the north

- ustąpić ze stanowiska to resign (from) one’s position

- zdecydował się ustąpić ze stanowiska prezesa he decided to resign his directorship

- żadają ustąpienia premiera they’re calling for the Prime Minister’s resignation

- ustępujący rząd/prezydent the outgoing government/president

- atak astmy ustąpił the asthma attack abated książk.

- mgła ustąpiła the fog has lifted

- można przypuszczać, że ustąpi tronu synowi he’ll most likely cede the throne to his son

- wszyscy mu ustępują pierwszeństwa w kolejce everyone always lets him jump queues

- policjanci nie ustąpili pod naporem tłumu the policemen didn’t yield to the pressure of the crowd

■ ustąpić czemuś miejsca to be replaced by sth, to give way to sth

- ustąpić komuś (miejsca) to give up one’s seat to sb

- ustępować komuś z drogi (pozwolić przejść) to make way for sb; przen. (unikać konfliktów) to stay out of sb’s way

- ustępować na drugi a. daleki plan [sprawa] to be put on the back burner pot.

- zawiązać węzeł na linie/wstążce to tie a knot in a rope/ribbon

- zaciągnąć węzeł to pull a knot tight

- rozwiązać/poluźnić węzeł to undo a. untie/loosen a knot

- zwinąć a. upiąć włosy w węzeł to twist a. pull back one’s hair into a bun

- węzeł komunikacyjny (łączący autostrady) an interchange; (łączący sieci kolejowe i drogowe) a road and rail hub

- węzeł małżeński a. węzły małżeńskie the bond of marriage

- połączyć się węzłem małżeńskim to tie the knot

- węzeł wzajemnej sympatii a bond of mutual affection

- węzły przyjaźni ties of friendship

- węzły rodzinne family ties

- węzły krwi ties of kindred, blood ties

- splątany węzeł historycznych uwarunkowań a tangled web of historical circumstances

- płynąć z prędkością 30 węzłów to do 30 knots, to travel at a speed of 30 knots

- węzeł centralnego ogrzewania a distribution centre of a central a. district heating system

- węzeł sanitarny plumbing, a plumbing system

- □ węzeł babski pejor. granny knot

- węzeł chłonny a. limfatyczny Anat. lymph node, lymph gland

- węzeł grecki a. klasyczny Moda (uczesanie) Psyche knot

- węzeł knagowy Żegl. cleat hitch

- węzeł marynarski Żegl. Mariner knot

- węzeł płaski a. prosty reef knot, square knot

- węzeł ratowniczy a. skrajny tatrzański Sport bowline

- węzeł zwykły overhand knot

■ węzeł gordyjski Gordian knot

- przeciąć a. rozciąć węzeł gordyjski to cut the Gordian knot